Ακρίβεια και φοιτητές: Όταν το σούπερ μάρκετ γίνεται πολυτέλεια
«Πριν δύο χρόνια έπαιρνα τα ίδια προϊόντα με 30 ευρώ, τώρα χρειάζομαι σχεδόν 50. Περιορίζω τα φρούτα, αγοράζω τα πάντα σε προσφορές και αποφεύγω να τρώω έξω. Έχω μάθει να υπολογίζω κάθε ευρώ»! Αυτή η δήλωση από μια 20χρονη φοιτήτρια στη Λεμεσό καθρεφτίζει τις δυσκολίες της σημερινής φοιτητικής ζωής.
Μιας ζωής, κάποτε συνώνυμης με ανεμελιά και ανεξαρτησία, σήμερα μοιάζει περισσότερο με έναν καθημερινό αγώνα επιβίωσης. Η συνεχής αύξηση των τιμών σε βασικά αγαθά και ενοίκια έχει αλλάξει ριζικά την καθημερινότητα των φοιτητών στην Κύπρο, οι οποίοι βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους να εξανεμίζεται μέσα στις πρώτες ημέρες του μήνα.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας Κύπρου, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 17% την περίοδο 2020–2025, ενώ οι τιμές τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών σημείωσαν αύξηση άνω του 25%. Ταυτόχρονα, τα ενοίκια κατοικιών σε φοιτητικές περιοχές της Λευκωσίας και της Λεμεσού αυξήθηκαν κατά 30–35%, επιβαρύνοντας σημαντικά το φοιτητικό πορτοφόλι.
Συγκεκριμένα, 23χρονος φοιτητής Λεμεσού αναφέρει ότι: «οι τιμές ενοικίων στη Λεμεσό για ένα διαμέρισμα είναι ολόκληρος ο μισθός ενός ατόμου, με αποτέλεσμα να μην περισσεύουν χρήματα για ψώνια, διασκέδαση ή άλλες ανάγκες!»
Ταυτόχρονα η οικονομική πίεση δεν αφορά μόνο το φαγητό. Πολλοί φοιτητές αναγκάζονται να εργαστούν μερικώς για να καλύψουν βασικά έξοδα, συχνά εις βάρος του χρόνου που διαθέτουν για σπουδές. Σύμφωνα με πανεπιστημιακή έρευνα του 2024, 6 στους 10 φοιτητές δήλωσαν ότι έχουν περιορίσει δαπάνες για βασικές ανάγκες, ενώ 4 στους 10 εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους.
Όπως 22χρονος φοιτητής δηλώνει χαρακτηριστικά: «Δουλεύω τα βράδια σε καφετέρια για να πληρώνω το ενοίκιο. Δεν έχω σχεδόν καθόλου χρόνο για διάβασμα ή ξεκούραση, αλλά δεν υπάρχει άλλος τρόπος να τα βγάλω πέρα».
Την ίδια ώρα η εικόνα στην Κύπρο αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το κόστος ζωής για τους νέους 18–25 ετών αυξήθηκε κατά μέσο όρο 20% στην Ε.Ε. από το 2020, με την Κύπρο να βρίσκεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση. Παρότι ορισμένα κράτη, όπως η Γαλλία και η Ολλανδία, προσφέρουν φοιτητικά επιδόματα ή επιδοτούμενη στέγαση, στην Κύπρο οι αντίστοιχες πολιτικές παραμένουν περιορισμένες.
Γι’ αυτό βλέπουμε πολλούς φοιτητές να αναπτύσσουν δημιουργικούς τρόπους εξοικονόμησης: κοινές αγορές με φίλους, προετοιμασία γευμάτων στο σπίτι, ή ανταλλαγές ειδών μέσω διαδικτύου. «Δεν είναι μόνο τα χρήματα, είναι ότι χάνεις την αίσθηση της ανεμελιάς, κάθε επιλογή, ακόμα και το τι θα φας, γίνεται θέμα επιβίωσης», ανέφερε 21χρονη φοιτήτρια.
Επίσης, ειδικοί και οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι πρέπει να υπάρξει στοχευμένη στήριξη για φοιτητές χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η ακρίβεια έχει μετατραπεί σε αόρατο φραγμό που επηρεάζει όχι μόνο την οικονομική αλλά και την ψυχολογική ευημερία των φοιτητών.
Η γενιά που μεγάλωσε μέσα στην κρίση καλείται τώρα να αντιμετωπίσει μια νέα πραγματικότητα: μια φοιτητική ζωή που κοστίζει ολοένα και περισσότερο, αφήνοντας πίσω την εικόνα της ανεξαρτησίας και μετατρέποντας το αυτονόητο δικαίωμα στη μόρφωση σε καθημερινό στοίχημα επιβίωσης.